Konektia.pl - Portal Społecznościowy Dla Osób Niepełnosprawnych

FAS czyli płodowy zespół alkoholowy

Kategoria: Zdrowie, choroby, schorzenia Dodano: 2012-02-19

W Polsce alkohol jest substancją powszechnie dostępną. Nie ma żadnych limitów sprzedaży, nawet ograniczenia wiekowe udaje się często objeść.  Pewnie dla wielu ludzi jest on sposobem na rozwiązanie problemów, odskocznią od codziennych obowiązków, substancją pomagająca nawiązać relacje społeczne osobą, które nie posiadają wrodzonego daru krasomówstwa, lekiem na całe zło świata itp. Może stać się także uzależnieniem, które niszczy życie całych rodzin. Każdy wybiera czy ma ochotę pić czy nie ale kiedy pije matka w ciąży, może mieć to nie tylko wpływ na jej życie ale także na życie przyszłego nienarodzonego jeszcze dziecka, za które matka od chwili poczęcia jest już odpowiedzialna. Wiele osób nawet lekarzy zdaje się często bagatelizować problem picia alkoholu przez przyszłe matki. A jednak może on mieć czasem przykre konsekwencje i prowadzić do wystąpienia u  przyszłego potomka FASu czyli płodowego zespołu alkoholowego. 

 

Fetal Alcohol Syndrome (Płodowy zespół alkoholowy)  wg Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych jest to jednostka chorobowa obejmująca zaburzenia jakie pojawiają się u dziecka w wyniku spożywania alkoholu przez ciężarną matkę.  W 1968 r. Paul Lemoine w swoich badaniach  przedstawił dokładny opis skutków wpływu alkoholu na płód oraz długofalowe efekty prenatalnej ekspozycji na alkohol. Opisał on charakterystyczne cechy występujące u dzieci matek- alkoholiczek:

 

  1. niedorozwój psychofizyczny, małogłowie;
  2. mała waga urodzeniowa lub hypotrofia;
  3. charakterystyczne rysy twarzy: płaskie czoło, mały zadarty nos, wąska górna warga, płaskie policzki, tyło żuchwie (retrognatia), deformacje uszu;
  4. rozwojowe wady wrodzone: rozszczep  podniebienia, wady oftalmologiczne, wady serca, wady naczyniowe.

 

 

W miarę rozwoju dziecka cechy dysmorfii  twarzy stawały się mniej wyraźne, jednak małogłowie pozostawało. Dzieci ujawniały  zaburzenia rozwoju psychomotorycznego, nadpobudliwość, zaburzony rozwój mowy, brak dojrzałości szkolnej. Przeciętnie dzieci osiągały poziom IQ 70. EEG wykazywało opóźnione dojrzewanie czynności bioelektrycznej mózgu .Niestety, wyniki badań Lemoina pozostały niezauważone przez kręgi medyczne. Zainteresowanie problemem wywołały wyniki badań Ullelanda, który diagnozował toksyczne skutki działania alkoholu na płód i zanotował wysoki odsetek  prenatalnego, opóźnienia wzrostu (41%), niedorozwoju umysłowego (50%), pogranicza upośledzenia umysłowego i normy (30%). W 1973 r. Jones opisał  dysmorficzne rysy twarzy i śmiertelność  noworodków narażonych na działanie alkoholu. Objawy te nazwał alkoholowym zespołem płodowym (Fetal Alcohol Syndrome – FAS). Od chwili opisania FAS przez Jonesa opublikowano w literaturze medycznej wiele wyników badań. Dyskutowano także  nad kryteriami diagnostycznymi FAS. W1980 r. badacze, tworzący Zespół Badań nad FAS przy amerykańskim Towarzystwie Badań nad Alkoholizmem

 Research  Society on Alcoholics), przedstawili kryteria diagnostyczne FAS, a mianowicie:

 

  1. prenatalne i postnatalne opóźnienie  wzrostu i ciężaru ciała,
  2. objawy ze strony ośrodkowego układu  nerwowego (OUN): objawy neurologiczne,  opóźniony rozwój intelektualny.
  3. charakterystyczna dysmorfia twarzy, czyli stwierdzenie dwóch z poniższych cech: 
  • mikrocephalia (małogłowie),
  • krótki wymiar oczodołowy,
  • słabo rozwinięta  rynienka podnosowa,
  • cienka górna warga,
  • spłaszczona okolica szczęk.

 

Zaproponowano także  dodatkowy termin dla niemowląt, które nie spełniały wszystkich trzech kryteriów diagnostycznych, niemniej  jednak miały deformacje oraz stwierdzoną  historię picia matki w okresie ciąży. Termin  ten to: częściowy alkoholowy zespół płodowy (partial fetal  alcohol syndrome), poalkoholowe  wady wrodzone (alcohol related  birth defects – ARBD) oraz efekt działania  alkoholu na płód lub alkoholowy efekt płodowy (Fetal Alcohol Effects – FAE).

 

Czynniki mogące spowodować wystąpienie FAS

 

Oczywiście wypicie lampki wina przez ciężarną matkę nie musi od razu decydować o wystąpieniu u danego dziecka FAS. Na pojawienie się płodowego zespołu alkoholowego ma wpływ wiele czynników m.in. 

 

  • częstotliwość spożywania alkoholu przez matkę
  • ilość alkoholu spożytego przez kobietę w trakcie ciąży
  • stadium rozwoju płodu w momencie narażenia na wpływ alkoholu
  • faza ciąży, w trakcie której kobieta spożywa najwięcej alkohol
  • stan odżywienia kobiety w ciąży
  • przyjmowanie przez kobietę w ciąży innego rodzaju środków psychoaktywnych
  • czynniki genetyczne w odniesieniu do płodu
  • czynniki genetyczne w odniesieniu do kobiety w ciąży
  • ogólny stan zdrowia kobiety w ciąży

 

Zaburzenia w rozwoju poznawczym dzieci i młodzieży z zespołem FAS

 

Oprócz cech charakterystycznych FAS w wyglądzie zewnętrznym u dzieci oraz nastolatków mogą wystąpić także zaburzenia w rozwoju poznawczym. Często są one jednak źle rozumiane oraz odbierane jako celowe i zaplanowane nieposłuszeństwo. Tymczasem osoby poddane działaniu alkoholu w życiu płodowym mogą mieć problemy z :

 

  • myśleniem abstrakcyjnym – abstrakcyjne myślenie stanowi niewidzialną podstawę  funkcjonowania świata;
  • myśleniem przyczynowo-skutkowym, wyobraźnią - osoby z FAS/E nie potrafią wyobrazić sobie tego, czego nie doświadczyły
  • uogólnianiem – brakuje im plastyczności w procesie myślenia, tak więc – jeśli
  • zmieniasz część rutyny, musisz stworzyć całkowicie nową rutynę;
  • czasem - poczuciem czasu, godziny, dopasowaniem pewnych czynności do określonych godzin, cykliczną naturą zjawis
  • pamięcią – zwłaszcza krótką.

 

Terapia

 

FAS jest chorobą nieuleczalną ale można usunąć jej objawy wtórne takie jak agresja, nadpobudliwość, zmęczenie, napady złego humoru, labilność emocjonalna, strach, wycofanie itp. Dobrze jeżeli w terapii dzieci z FAS stosuje się takie zasady jak:

 

  •  wczesne rozpoczęcie treningu umiejętności społecznych
  •  koncentrację na nauczeniu wykonywania czynności życia codziennego;
  •  ustalenie kilku prostych zasad
  •  ilustrowanie kierowanych do dziecka instrukcji;
  •  upewnienie się, że dziecko rozumie kierowane do niego wskazówki;
  •  powtórzenie przez dziecko skierowanych do niego słów;
  •  ustalenie rozkładu dnia, rytmu stałych zajęć, tak aby dziecko z FAS było w stanie   przewidzieć nadchodzące wydarzenia i zajęcia;
  •  podawanie dziecku rozmaitych przykładów ilustrujących występowanie związków przyczynowo-skutkowych;
  •  ustalenie niezmiennego przebiegu spożywania posiłków czy zasypiania w celu wyeliminowania nieprzewidywalnych zachowań dziecka i typowych dla  dzieci z FAS kłopotów ze snem;
  • dzielenie pracy, której wykonania wymagamy od dziecka, na małe kroki, tak aby dziecko nie czuło się przygniecione nadmiarem pracy; aby praca nie wydawała mu się nie możliwa do wykonania
  •  ustalanie granic i konsekwentne ich wymaganie;
  • zauważanie i komentowanie poprawnego zachowania dziecka;
  • unikanie gróźb w rozmowach z dziećmi;
  •  zaznajomienie dziecka z ewentualnymi konsekwencjami złego zachowania
  •  stosowanie technik relaksacyjnych, szczególnie w przypadku przeciążenia  układu sensorycznego dziecka, które może objawiać się np. powtarzaniemsłów i myśli, izolacją, napadami złości itp.;
  • konsekwentne i natychmiastowe nagradzanie zachowań pożądanych i karanie postaw niewłaściwych.

 

Natomiast jeśli chodzi o deformację twarzy możliwe są tylko zabiegi chirurgiczne.

 

Biorąc pod uwagę wielość objawów, które ten teoretycznie niepozorny zespół może wywołać warto zastanowić się nad programami profilaktycznymi, które zaczynając od lekarzy poprzez świadomość pediatrów, położnych itd. będą uświadamiały przyszłe mamy na temat znaczenia abstynencji w okresie ciąży. Warto także podjąć działania dążące do objęcia specjalistyczną opieką dzieci z FAS które bardzo często z błędną diagnozą (zaburzenia zachowania, zaburzenia emocji) pozbawione są wsparcia, edukacji dostosowanej do ich potrzeb i opieki terapeutycznej stymulującej rozwój.

 

Na podstawie:

 

http://www.pbw.waw.pl/pbw/pliki/publikacje/FAS.pdf

 

Izabela Szczepaniak-Wiecha : Alkoholowy Zespoł Płodowy – FAS

Wyszukiwarka
Podobne artykuły
Alkohol w ciąży szkodzi

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Światowy Dzień FAS (World FAS Day), Dzień Świadomości FASD (ang. FASD Awareness Day) jest świętem obchodzonym na świecie corocznie 9 września. Jego głównym celem jest uświadomienie przyszłym matko...

Dodano: 2012-03-08

Uzdrawiający zapach

Rodzaje terapii,-

Wyjątkowa moc zapachów znana jest ludziom już od ponad 5000 lat i wykorzystywana w wielu celach. Określenie ‘aromaterapia’ oznacza leczenie zapachami.

Dodano: 2012-06-05

Syndrom wilkołaka

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

W okresie dojrzewania u człowieka zaczyna pojawiać się dodatkowe owłosienie, tak zwane włosy dojrzałe. Ich wzrost zależny jest od poziomu androgenów.

Dodano: 2012-06-05

Syndromy syreny

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Liczba chorób, syndromów i zaburzeń jakie mogą dotknąć każdego poczętego człowieka jest niezmiernie duża. Pośród tego zbioru znajdują się takie, które zadziwiają w szczególny sposób.

Dodano: 2012-06-05

Mały – stary człowiek

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Progeria czyli zespół progerii Hutchinsona-Gilforda jest bardzo rzadko występująca chorobą. Według wyników badań w latach 1886 – 2003 wykryto zaledwie 100 przypadków tego rodzaju zaburzenia.

Dodano: 2012-06-05

Niebieski kwiat i kolce, niebieski kwiat i kolce…

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Aby poznać otaczający świat wykorzystujemy pięć organów zmysłu. Dla człowieka najważniejszy jest wzrok – to dzięki niemu poznajemy i „uczymy się” otaczającego nas świata, zbieramy informacje na jeg...

Dodano: 2012-06-05

Wysoki kontrast
A+
Zmieniaj swobodnie i proporcjonalnie wielkość czcionek jak również obrazków i całej szaty graficznej strony.

Używaj wbudowanych funkcji przeglądarki internetowej:
- w celu powiększenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "+" naraz
- w celu zmniejszenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "-" naraz
- w ustawienia oryginalnej wielkości naciśnij "CTRL" i "0" naraz