Konektia.pl - Portal Społecznościowy Dla Osób Niepełnosprawnych

Jak dostosować budynek dla osób niepełnosprawnych – parę wskazówek praktycznych.

Kategoria: Porady Dodano: 2012-02-26

Według danych Rady Europejskiej, około 15% populacji w krajach rozwiniętych gospodarczo na terenie Unii Europejskiej jest nie niepełnosprawnych. Według danych z 2002 roku, co siódmy mieszkaniec Polski jest niepełnosprawny lub za takiego się uważa.

 

Definicji niepełnosprawności jest wiele, są one płynne i niejednokrotnie przysparzają problemów przy próbie jasnego ich sprecyzowania. Oprócz dysfunkcji wynikających z nieszczęśliwych wypadków, jest wiele innych przyczyn, które prowadzą do pogłębiania się niepełnosprawności i dysfunkcji wraz z wiekiem.  Najprościej mówiąc, niepełnosprawność jest brakiem przystosowania funkcji danego organizmu do warunków, jakie go otaczają.

 

Światowa Organizacja Zdrowia podaje następującą definicję: „Osoba niepełnosprawna to osoba, u której istotne uszkodzenia i obniżenie sprawności funkcjonowania organizmu powodują uniemożliwienie, utrudnienie lub ograniczenie sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie, biorąc pod uwagę takie czynniki jak płeć, wiek oraz czynniki zewnętrzne”. Wynika z tego fakt, ze należy poszukiwać wspólnego mianownika i optymalnie kształtować środowisko zewnętrzne w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych, by w jak największym stopniu umożliwić im pełne korzystanie ze środowiska w jakim żyjemy. Ze względu jednak na różnice środowiskowe, kulturowe i etniczne, nasze postrzeganie człowieka nie jest identyczne i dlatego też, nie ma uniwersalnych i idealnych rozwiązań.

 

Wyróżnia się trzy rodzaje dysfunkcji:

 

  • Fizyczne;
  • Umysłowo-psychiczne;
  • Pozostałe i bliżej nieokreślone.

 

Poza tym, istnieją także sprzężona schorzenia psychofizyczne, które określają znaczny stopień niepełnosprawności. Możemy także wyróżnić  inny rodzaj klasyfikacji niepełnosprawności, uwzględniający jej rodzaj:

 

  • Znaczny stopień niepełnosprawności;
  • Umiarkowany stopień niepełnosprawności;
  • Lekki stopień niepełnosprawności.

 

Regulacje prawne

 

Zgodnie z Art. 69 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej: „Osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej”. Prawo przyznaje więc prawo do niezależnego i godnego życia dla każdego obywatela.

 

Zgodnie z danymi, osoby niepełnosprawne są gorzej wykształcone, mniej aktywne zawodowo i często spotykają się ze zjawiskiem wykluczenia z życia zawodowego i społecznego. W ostatnich latach nastąpiła więc mobilizacja legislacyjna na rzecz poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych. Zauważa się implikację wielu nowych norm oraz poprawek do tych już istniejących regulacji prawnych, których celem jest poprawa życia i społecznego funkcjonowania osób niepełnosprawnych.

 

Karta Praw Osób Niepełnosprawnych jest uchwałą zatwierdzona przez sejm polski i zawiera prawa osób niepełnosprawnych do:

 

  • Pełnego dostępu do dóbr i usług, które umożliwiają uczestnictwo w życiu społecznym;
  • Dostępu do leczenia, opieki medycznej, rehabilitacji i edukacji leczniczej;
  • Życia w środowisku wolnym od wszelkich barier;
  • Swobodnego przemieszczania się, korzystając ze środków transportu;
  • Pełnego dostępu do informacji.

 

Istnieją także inne akty prawne, których celem jest pozytywny wpływ na sytuację osób niepełnosprawnych. Są to m.in.:

 

  • Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
  • Ustawa o pomocy społecznej;
  • Ustawa o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
  • Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym;
  • Ustawa Prawo Budowlane.

 

 

Podstawowe wymiary i zakres ruchu:

 

Ze względu na możliwość występowania różnorodnych schorzeń, rodzajów niepełnosprawności, możliwości motorycznych i ograniczeń psychofizycznych, osoby niepełnosprawne można podzielić na mniej lub bardziej sprawne. Dlatego też nie ma jednego, uniwersalnego i idealnego dla wszystkich sposobu dostosowania budynku na potrzeby osób niepełnosprawnych. Jednak istnieją wytyczne, których zadaniem jest niejako wypośrodkować potrzeby osób niepełnosprawnych i umożliwić jak największej ilości takich osób do swobodnego korzystania z budynków.

 

Do ogólnie przyjętych wymiarów i zakresów ruchu zalicza się:

 

 

 

Powyższe dane mają znaczenie podczas projektowania rzutów poziomych i pionowych. Są warunkiem stworzenia bezpiecznych wielkości powierzchni do przemieszczania się osób na wózkach inwalidzkich w budynkach.

 

Otoczenie:

 

Podstawowe pojęcia:

 

  1. Budynek użyteczności publicznej – przeznaczony do wykonywania funkcji:

 

  1. Administracji państwowej;
  2. Wymiaru sprawiedliwości;
  3. Kultury i kultu religijnego;
  4. Oświaty i nauki;
  5. Służby zdrowia, opieki społecznej i socjalnej;
  6. Obsługi bankowej i handlu;
  7. Gastronomii, usług, turystyki i sportu;
  8. Obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym i wodnym;
  9. Poczty i telekomunikacji;
  10. Innych.

 

  1. Budynek mieszkalny wielorodzinny: budynek mieszkalny, który zawiera więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków; zalicza się do niego urządzenia związane z ich obsługą oraz zielenią i rekreacją.

 

  1. Budynek zamieszkania zbiorowego: budynek przeznaczony na okresowy pobyt ludzi poza ich stałym miejscem zamieszkania:

 

  1. Hotel;
  2. Motel;
  3. Pensjonat;
  4. Dom wypoczynkowy;
  5. Schronisko turystyczne;
  6. Internat i dom studencki;
  7. Koszary, zakład karny i zakład dla nieletnich;
  8. Także budynek do stałego pobytu ludzi – dom rencistów i dom dziecka.

 

Podstawowe pojęcia związane z wyposażeniem budynku:

 

  1. Podest – płaszczyzna pozioma między dwoma szeregami schodów;
  2. Podjazd – droga prowadząca do budynku pod różnym kątem nachylenia; odcinek prowadzący w górę;
  3. Pochylnia – ukośnie nachylone podejście lub podjazd; łączy fragmenty budynku, które znajdują się na różnych poziomach; stosowana zamiast schodów dla pieszych oraz w transporcie.
  4. Rampa – niebyt obszerne powierzchnie, pozwalające pokonać różnice w poziomach w budynkach bez potrzeby korzystania ze schodów; o kącie nachylenia do 15 stopni.
  5. Platforma – płaska, odkryta i pozbawiona ścian konstrukcja lub powierzchnia; przystosowana do dźwigania przedmiotów lub osób.
  6. Remont – techniczna ingerencja w strukturę funkcjonalna lub / i konstrukcją budynku, np.:

 

  1. Usuniecie / dodanie ścian lub innych elementów budynku;
  2. Wykonanie podciągów w miejsce ścian konstrukcyjnych;
  3. Przesunięcie lub poszerzenie otworów drzwiowych / okiennych;
  4. Wymiana nawierzchni podłóg.

 

  1. Adaptacja – przystosowanie obiektu lub lokalu do innego użytku niż pierwotne przeznaczenie, np. lokalu mieszkalnego na sklep (przy zachowaniu odpowiednich procedur prawnych i budowlanych).

 

Środowisko zewnętrzne:

Wiele osób niepełnosprawnych uzależnia swoją aktywność od tego, czy mogą swobodnie poruszać się po budynku, czy przemieszczać z miejsca na miejsce w mieście. Dlatego ogólna dostępność przestrzeni miejskiej jest niezwykle ważnym czynnikiem. Środowisko miejskie powinno być dostępne i przyjazne, to znaczy powinno być wyposażone w dostępne środki transportu publicznego, parkingi, wysepki przystankowe, niskie krawężniki, przejścia dla pieszych czy sygnalizacja dźwiękowa przy światłach. Można wyróżnić dwie główne kategorie barier, które utrudniają poruszanie się osobie na wózku inwalidzkim:

 

  1. Bariery urbanistyczne – ograniczenia, które uniemożliwiają lub utrudniają dogodne warunku ruchu. Dotyczą one obszarów zurbanizowanych i najczęściej spotykanymi są:

 

  1. Nierówności chodnika, brak oznakowania kolorystycznego i fakturowego elementów pionowych i poziomych małej architektury (te ostatnie są niezwykle istotne dla osób z dysfunkcją narządu wzroku).
  2. Brak trwałego oznakowania kolorystycznego przy narożnikach budynków (także dla osób z dysfunkcją wzroku).

 

  1. Bariery architektoniczne – utrudnienia, które występują w budynkach i ich elementach zewnętrznych, np.:

 

  1. Zbyt wysokie krawężniki, Studzianki, schody, zbyt niskie lub źle umiejscowione daszki;
  2. Nieprawidłowo pochylone (pod złym kątem) pochylnie, brak oznaczenia w fakturze nawierzchni w przypadku instalacji urządzeń lub obiektów w obrębie chodnika.

 

Badania przeprowadzone w 2003 roku pozwoliły poznać, jakie są najczęściej spotykane utrudnienia, na jakie trafiają osoby niepełnosprawne:

 

 

Jeśli chodzi o polskie prawo, brak w nim jednolitych norm, określających szczegółowo techniczno-przestrzenne parametry środowiska miejskiego, jednocześnie uwzględniające potrzeby wszystkich użytkowników, nie wyłączając osób niepełnosprawnych. Niestety, aspekty dostępności budynków dla osób niepełnosprawnych są traktowane marginalnie, a wiedz dotycząca tej dostępności ogranicza się jedynie do znajomości odpowiednich warunków technicznych, jakie budynki muszą spełniać. Zasada dostępności powinna być zawarta we wszystkich przepisach i rozporządzeniach dotyczących warunków technicznych. Istnieje zapis, że wszystkie niżej wymienione obiekty i urządzenia nie mogą stanowić zagrożenia bezpieczeństwa, utrudniać korzystania i użytkowania przez osoby niepełnosprawne. Dotyczy to m.in.:

 

  • dróg publicznych, budynków i ich usytuowania;
  • tablic i znaków informacyjnych;
  • drogowych obiektów inżynierskich i ich usytuowania;
  • maksymalnego pochylenie podłużnego chodnika, ciągów pieszych i pochylni;
  • urządzeń i obiektów znajdujących się na chodniku.

 

Niestety często się zdarza, że w większości przypadków problemom dostępności towarzyszą złożone kwestie budowlano – techniczne oraz duże nakłady inwestycyjne, które niekiedy wykluczają pewne rozwiązania.

 

Parking:

W bardzo wielu przypadkach, samochód jest jedynym środkiem komunikacji, który w największym stopniu pozwala osobie niepełnosprawnej na swobodne poruszanie się i przemieszczanie z miejsca na miejsce. Podczas gdy o ile samo dostosowanie samochodu i jego prowadzenie nie stanowi większego problemu, o tyle znalezienie miejsca parkingowego zarezerwowanego dla osoby niepełnosprawnej stanowi dość poważny problem. Są dwa główne powody takiej sytuacji: jest ich wciąż za mało oraz są często zajmowane przez innych kierowców.

Aby miejsce parkingowe było dostępne i wygodne dla osoby niepełnosprawnej musi spełniać parametry techniczne, określone w Prawie Budowlanym:

Miejsce parkingowe dla samochodów osobowych:

Art. 18.1: „ Zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne.
18. 2. Liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne”.

 

 

Art. 21.1. mówi natomiast, że „Stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5 m, przy czym dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne szerokość stanowiska powinna wynosić co najmniej 3,6 m i długość 5 m, a w przypadku usytuowania wzdłuż jezdni - długość co najmniej 6 m i szerokość co najmniej 3,6 m, z możliwością jej ograniczenia do 2,3 m w przypadku zapewnienia możliwości korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo-jezdnego”.

 

Również inne czynniki decydują o dostępności miejsca parkingowego:

  • dogodna lokalizacja
  • dobre oznakowanie
  • zatoczki dla niepełnosprawnych powinny znajdować się w pobliżu głównych wejść do budynków użyteczności publicznej
  • dobrze oznakowane parko maty, automaty biletowe i inne urządzenia
  • zatoczka i chodnik powinny być antypoślizgowe i o gładkiej powierzchni, bez wysokich krawężnik
  • obsługa wszelkich urządzeń za zewnątrz samochodu powinna być możliwa bez wychodzenia z niego.

 

Wjazd:

Zgodnie z Prawem Budowlanym:

Art. 42.1. „Bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki.
Art. 42.2. Furtki w ogrodzeniu przy budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej nie mogą utrudniać dostępu do nich osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich.
Art. 43. Szerokość bramy powinna wynosić w świetle co najmniej 2,4 m, a w przypadku zastosowania furtki, jej szerokość powinna być nie mniejsza niż 0,9 m, przy czym na drodze pożarowej szerokości te regulują przepisy odrębne dotyczące ochrony przeciwpożarowej”.

Wszelkie wjazdy powinny być wykonane z nawierzchni utwardzanej a wszelkie kratki ściekowe czy kanalizacyjne nie powinny wystawać ponad 2 cm. nad powierzchnię. Brama lub furtka powinny otwierać się do wewnątrz posesji i nie mieć żadnego progu. Należy unikać śliskich powierzchni takich jak np. polerowane kamienie.

Ścieżka prowadząca na posesję nie powinna mieć nachylenie większego niż 3-5 %.

Wszelkie automaty i urządzenia na posesji i przy wjeździe na nią powinny uwzględniać potrzeby osób niepełnosprawnych i być dla nich w pełni dostępne.

Schody zewnętrzne:

Są niewątpliwie jednym z najważniejszych elementów otoczenia zewnętrznego budynku; stanowią o walorach estetycznych budynku, stanowiąc jednocześnie największą barierę architektoniczną dla ludzi niepełnosprawnych.

Dla osób na wózkach inwalidzkich niezbędne są alternatywne sposoby pokonywania różnic w poziomach. I tak, stosuje się windy zewnętrzne oraz wszelkiego rodzaju podnośniki i platformy.

Aby schody były możliwie jak najbardziej wygodne dla ludzi starszych z ograniczonymi możliwościami ruchu (wspomagającymi się kulami lub laskami), istotne jest spełnienie następujących warunków:

  • Liczba stopni nie powinna być większa niż 10.
  • Szerokość stopni przy głównych wejściach do budynku powinna liczyć co najmniej 0,35m.
  • Powierzchnia powinna być zabezpieczona przed poślizgiem.
  • Stopnie nie mogą być ażurowe oraz nie powinny posiadać żadnych nosków, wrębów czy podcięć.
  • Poręcz powinna posiadać wygodny uchwyt.
  • W przypadku małej różnicy poziomów powinno unikać się 1-2 stopni.
  • Schody powinny mieć prosty, „przewidywalny” kształt.
  • Kolor i faktura schodów powinny sygnalizować koniec i początek schodów, dla osób z ograniczeniami wzrokowymi.

Mała architektura:

Należą do niej place i drogi przeznaczone do ruchu pieszego i pieszo-jezdnego i wszelkie elementy takie jak: ławki parkowe, fontanny, kosze uliczne, słupki parkingowe, latarnie, cokoły, oporniki, donice i inne. Oprócz walorów estetycznych mogą stanowić one funkcje naprowadzające, dzięki czemu można odnaleźć orientację w nieznanym terenie. Ponadto, inna faktura ścieżek lub placów, może pomóc osobom w problemem ze wzrokiem w rozpoznaniu wejścia / końca / początku ścieżki.

Dodatkowymi elementami, które pomagają poruszanie się w terenie są pozaarchitektoniczne elementy, takie jak:

  • Sygnalizacja dźwiękowa (np. przy przejściach dla pieszych);
  • Sygnalizacja dotykowa (np. zmiana faktury nawierzchni, „pasy prowadzące” i sygnalizujące np. wejście na peron metra czy ulicę);
  • Sygnalizacja wzrokowa (np. znaki graficzne o skontrastowanych kolorach);
  • Informacja słowna (np. przewodniki i mapy akustyczne).

Wszelkie elementy małej architektury powinny być sytuowane z zachowaniem paru zasad:

  • Przede wszystkim – nie mogą zagrażać bezpieczeństwa przechodniów, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych – czyli wszelkie elementy informacyjne czy zadaszeniowe nie mogą znajdować się zbyt nisko, wszelkie elementy nie powinny przeszkadzać w swobodnym poruszaniu się;
  • Należy pamiętać o prawidłowej nawierzchni – nie śliskiej, ale umożliwiającej rozpoznanie terenu przez osoby z problemami ze wzrokiem.

 

Budynek dostępny:

Rampy i pochylnie – podstawowe wytyczne:

  • Powierzchnia pochylni powinna być pokryta antypoślizgowym materiałem;
  • Minimalna szerokość spocznika pomiędzy pochylnią a wejściem powinna wynosić co najmniej 150 cm (a w przypadku konieczności manewrowania wózkiem szerokość ta powinna być odpowiednio dopasowana);
  • Szerokość minimalna pochylni powinna wynosić 120 cm.
  • Długość maksymalna jednego biegu to 900 cm.
  • Szerokość spoczników między biegami pochylni powinna wynosić co najmniej 150 cm.
  • Na całym obwodzie pochylni i spoczników konieczne jest zainstalowanie progów (tzw. odbojników), które zapobiegają ześlizgiwaniu się kół wózka z pochylni.

 

Wejścia i dojścia – ich głównym celem jest zapewnienie osobie niepełnosprawnej dojścia do budynku bez większych problemów i przeszkód.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury (Dz.U.04.109.1156, paragraf 42):

  • „bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki,
  • furtki w ogrodzeniu przy budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i budynkach użyteczności publicznej nie mogą utrudniać dostępu do nich osobom niepełnosprawnym poruszającym się na wózkach inwalidzkich”.

Ponadto: 1. Furtki i bramy powinny mieść wymiary od 90 do 110 cm; 2. Uchwyty i klamki powinny być wygodne i na odpowiedniej wysokości; 3. Zaleca się, aby furtki wejściowe otwierały się do szerokości 110 stopni; 4. Dojścia do pochylni powinny być utwardzone i o powierzchni antypoślizgowej (szerokość – co najmniej 150 cm.); 5. W przypadku drzwi dwuskrzydłowych – jedno skrzydło nie może być węższe niż 90 cm.; 6. Minimalna odległość drzwi od wewnętrznego narożnika budynku to 40 cm.

 

Drzwi & okna:

Drzwi wejściowe nie mogą być węższe niż 90 cm., gdyż w innym przypadku będą stanowiły przeszkodę nie do przebycia dla osób na wózkach inwalidzkich. Maksymalna szerokość drzwi zewnętrznych nie powinna być jednak szersza niż 100 cm., ponieważ mogą być zbyt ciężkie i niewygodne. Istotne jest to, żeby grubość skrzydła drzwi po otwarciu nie sprawiła, że pomniejszy się wymiar szerokości otworu w świetle ościeżnicy.

Aby umożliwić osobie na wózku pokonanie progu w drzwiach wejściowych, należy zastosować  listwę przyprogową z małym spadkiem, wykonaną ze stali, aluminium, drewna lub utwardzonej gumy.

Wszelkie elementy w drzwiach (wizjer, zamek, blokada) powinny znajdować się w zasięgu osoby niepełnosprawnej. Klamki powinny mieć ergonomiczne kształty i być wygodne; ponadto, można pomyśleć nad instalacją pod klamką szerokiego uchwytu, który będzie stanowił pomoc dla osób z ograniczonym polem manewru rąk.

Również drzwi na balkon powinny być wystarczająco szerokie i w przypadku drzwi z progiem – powinno się korzystać z listwy przyprogowej.

Dzięki obecności okien, możliwe jest docieranie odpowiedniej ilości światła do pomieszczenia. Niezwykle istotny elementem w przypadku wyboru okien do mieszkania osoby niepełnosprawnej jest sposób ich otwierania (najlepsze rozwiązanie stanowią okna otwierane przesuwnie w pionie z zastosowaniem mechanizmów korbowych). W przypadku osób leżących lub obłożnie chorych należy zastanowić się nad możliwością zdalnego otwierania, zamykania i przyciemniana okien tak, by osoba chora miała możliwość manewrowania oknami z łóżka. Optymalna wysokość osadzenia okien to ok. 80-85 cm. nad powierzchnią posadzki.

Windy:

Niekiedy mogą stanowić jedyna drogę dla osób niepełnosprawnych, dlatego stanowią niezwykle istotny element wyposażenia budynku.

Podstawowe wytyczne:

  • minimalne wymiary wewnętrzne windy to 140 x 110 cm.
  • kabina windy musi być wyposażona w przycisk alarmowy „stop”
  • strefa przycisków wewnątrz kabiny musi znajdować się na odpowiedniej, osiągalnej dla osób na wózku, wysokości
  • minimalna wolna powierzchnia przed wejściem do windy to 150 cmporęcz powinna znajdować się na wys. 90 cm.
  • powierzchnia posadzki wewnątrz kabiny powinien zapobiegać poślizgom
  • wskazane jest zainstalowanie dodatkowego zasilania awaryjnego.

 

Korytarz:

Jest to niezwykle istotna przestrzeń, zapewniająca dotarcie do mieszkania. Trzeba pamiętać, aby korytarz nie był wypełniony zbędnymi obiektami, mogącymi sprawiać utrudnienia lub nawet zagrożenia dla osób niepełnosprawnych.

Podstawowe wymogi:

  • szerokość minimalna – 120 cm.
  • powierzchnia antypoślizgowa
  • zakręt o kąt 90 stopni powinien być zaokrąglony
  • głębokość korytarza powinna być większa w przypadku, gdy drzwi do pomieszczenia otwierają się na zewnątrz.

 

Pomieszczenia wewnątrz budynku:

Kuchnia:

Dla wielu osób kuchnia stanowi centralne i najważniejsze pomieszczenie w domu, dlatego też należy zapewnić jak największą funkcjonalność, wygodę, ergonomię i bezpieczeństwo. Podstawową zasadą jest zapewnienia minimalnej przestrzeni manewrowej wynoszącej 150 cm po obrysie koła. Zgodnie z indywidualnymi preferencjami należy wybrać odpowiedni typ kuchni:

Kuchnia otwarta – jej zaletą jest większa swoboda w rozplanowaniu przestrzeni, uzyskanie dodatkowej przestrzeni manewrowej oraz możliwość łączenia pomieszczeń. Kolejną zaletą jest umieszczenie „wysepki”, blatu na środku pomieszczeni, dzięki czemu możliwe będzie dotarcie do niej z każdej strony.

Kuchnia w centralnym miejscu domu – połączona jest zazwyczaj niekrępującym wejściem z korytarza; umieszczona niedaleko strefy wejściowej do mieszkania i może łączyć się np. z pokojem dziennym. Stanowi jednak mniej wygodne pomieszczenie niż kuchnia otwarta ze względu na mniejszą powierzchnię manewrową.

Kuchnia z zapleczem – może zastąpić piwnicę, dzięki czemu będzie bardziej komfortowym rozwiązaniem; należy pamiętać o umieszczeniu półek w spiżarni / zapleczu na wysokości dostosowanej do indywidualnych wymagań osoby niepełnosprawnej.

Półki i szafki:

Istotną zasadą jest fakt, że swobodny zasięg ruchu osoby na wózki znajduje się na poziomie 40 – 130 cm, dlatego rozplanowanie rozmieszczenia szafek / półek / blatów jest niezwykle istotna. Ponadto warto zastanowić się nad:

  • zamontowaniu kółek do dolnych części szafek kuchennych, co pozwoli na ich łatwe przemieszczanie w razie konieczności;
  • cofnięciem dolnej krawędzi szafek od lica szafki o ok. 15 cm na wysokości 30-40 cm co umożliwi podjazd dla osoby na wózku;
  • narożniki można wykorzystać do zastosowania funkcjonalnych szafek z obrotowymi koszami lub wysuwanym wnętrzem;
  • drzwiczki szafek powinny otwierać się do 110-180 stopni;
  • szuflady powinny być zamontowane na prowadnicach z blokadami, uniemożliwiającymi ich wypadnięcie.

Urządzenia kuchenne:

Najlepszy rozstaw dla urządzeń opiera się na schemacie: składowanie – mycie – przygotowywanie – gotowanie. Nie zawsze jest to jednak możliwe. Dlatego należy pamiętać o paru innych zasadach:

  • płyta kuchenna i zlewozmywak powinny mieć wolne pole płaszczyzny odstawczej co najmniej 40 cm z każdej strony;
  • zaleca się stosowanie oddzielnych zamrażalek (zamiast chłodziarkozamrażarek) ze względu na bardziej przystępne gabaryty;
  • poleca się zamontowanie płyty elektrycznej z panelem sterującym na froncie;
  • piekarnik może znajdować się bezpośrednio pod płytą kuchenną lub być wbudowany w szafki (na wysokości maksymalnie 60 cm od poziomu posadzki);
  • kuchnia powinna spełniać podstawowe zasady bezpieczeństwa.

 

Łazienka:

Najważniejszą zasadą przy projektowaniu łazienki, jest zachowanie minimalnej powierzchni manewrowej o wymiarach 150 x 150 cm. Dobrym rozwiązaniem jest umieszczenie WC i łazienki w jednym pomieszczeniu.

Łazienka często stanowi newralgiczne miejsce ze względu na pewne trudności w dostosowaniu jej na potrzeby osoby niepełnosprawnej. Znaczna większość elementów wyposażenia to elementy stałe – umywalka, wanna, brodzik, toaleta; dlatego wykluczone jest stosowanie urządzeń i sprzętów na kółkach. Należy pamiętać, że łazienka oprócz spełniania swoich funkcji, musi stanowić środowisko wygodne, funkcjonalne, ale przede wszystkim – bezpieczne.

Umowne wytyczne dot. Wysokości sprzętów w łazience mówią o zamieszczaniu:

 

Należy jednak pamiętać, że ważniejsze od wytycznych, jest dostosowanie pomieszczenia do indywidualnych potrzeb.

O czym jednak należy bezwzględnie pamiętać:

  • uchwyty bezpieczeństwa (w zależności od wzrostu osoby niepełnosprawnej, montuje się je na wysokości 75-85 cm nad poziomem posadzki, mają one stanowić ułatwienie, ale przede wszystkim mają zapewnić bezpieczeństwo osobie korzystającej z łazienki; najlepsze SA uchwyty o karbowanej powierzchni, by uniknąć ślizgania się ręki);
  • antypoślizgowa powierzchnia (nie tylko na podłodze, lecz także w wannie i pod prysznicem);
  • bezpieczeństwo i higiena wokół sanitariatów (np. deska klozetowa nie wyginająca się, wysokość siedziska muszli na wys. 45-50 cm, przycisk spłukiwania wody powinien znajdować się z boku sedesu);
  • minimalna przestrzeń powierzchni brodzika to 100 x 100 cm, wskazane jest stosowanie siedzisk lub ławeczek przeznaczonych do kąpieli w pozycji siedzącej;
  • długość wanny zależy od użytkownika, ale 70-80 cm jest długością spełniającą wymóg wygody; głębokość wanny 42-38 cm;
  • umywalka powinna być zamontowana na odpowiedniej wysokości, stabilnie; wysokość blatu nie powinna być większa niż 80 cm, zaś dolna obudowa powinna znajdować się minimum na wysokości 65 cm; warto zastanowić się na zamontowanie czujników z sensorem optoelektronicznym, co umożliwi włączanie wody przez osoby nawet za znacznym niedowładem dłoni;
  • lustro przy umywalce powinno być zawieszone nie wyżej niż 100 cm od poziomu posadzki i powinno być uchylne pionowo.

 

Sypialnia:

Powinna być na tyle przestronna, żeby osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim mogła swobodnie się po niej poruszać, bez potykania się o łóżko czy komodę. Ponadto, sypialnia powinna być zaprojektowana w taki sposób, by spełniać indywidualne potrzeby. Istnieją jednak podstawowe wytyczne:

  • wolna powierzchnia manewrowa dla wózka - 150 cm,
  • minimalna szerokość drzwi 90 cm,
  • antypoślizgowa powierzchnia podłogi,
  • wygodna powierzchnia łóżka to 90 x 200 cm,
  • optymalna wysokość łóżka z materacem to 50 cm od poziomu posadzki,
  • wolny pas swobodnego dojścia do łóżka - 90 cm,
  • wolne miejsce pod łóżkiem na podnóżek wózka, wysokość - 30 cm, głębokość 20 cm,
  • zabezpieczenie krawędzi łóżka ruchomymi szczytami bocznymi.

 

 

Na podstawie: www.niepelnosprawni.gov.pl

 

Wyszukiwarka
Podobne artykuły
Potrzeby osób niepełnosprawnych i ich rodzin w różnych etapach rozwoju

Pomoc i wsparcie,

Siedem okresów rozwojowych dzieci niepełnosprawnych i ich rodzin, w których bardzo ważne jest uwzględnienie pomocy społeczeństwa i władz lokalnych.

Dodano: 2012-02-19

Egzamin na prawo jazdy dla osób niepełnosprawnych

Prawo,

Zgodnie z polskim prawem, osoba niepełnosprawna chcąca podejść do praktycznego egzaminu na prawo jazdy, musi samodzielne dostarczyć samochód, w którym do tego egzaminu podejdzie. Samochód musi być ...

Dodano: 2012-01-04

Ulga rehabilitacyjna dla osób niepełnosprawnych - sprawdź co można odliczyć?

Pomoc i wsparcie,

Ulga rehabilitacyjna jest czymś czym powinni zainteresować się osoby niepełnosprawne w czasie rozliczenia za 2011 rok. Co można odliczyć, w jakiej wysokości, jak to wygląda ze strony praktycznej, j...

Dodano: 2012-01-09

Niepełnosprawni w Europie – Plan działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2006 – 2015

Prawo,-

Plan działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2006-2015 jest dokumentem Rady Europy, który zawiera wskazówki i wytyczne, dla wszystkich państw - sygnatariuszy w kwestiach szeroko rozumianych...

Dodano: 2012-01-31

Uprawnienia dla osób niepełnosprawnych - wymiar czasowy pracy

Ułatwienia dla niepełnosprawnych,-

Dla osób niepełnosprawnych posiadających szereg orzeczeń o stopniu swojej niepełnosprawności, państwo wprowadziło szereg udogodnień, ulg, przywilejów i usprawnień.

Dodano: 2011-12-30

Dodanie oferty pracy dla osób z niepełnosprawnością

Konektia.pl - pomoc w obsłudze portalu,-

Jesteś pracodawcą? Szukasz darmowej możliwości dodania oferty pracy? - Konektia.pl koncentruje wokół siebie społeczność osób z różnego rodzaju niepełnosprawnością. Część z nich aktywnie szuka pracy...

Dodano: 2011-12-30

Wysoki kontrast
A+
Zmieniaj swobodnie i proporcjonalnie wielkość czcionek jak również obrazków i całej szaty graficznej strony.

Używaj wbudowanych funkcji przeglądarki internetowej:
- w celu powiększenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "+" naraz
- w celu zmniejszenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "-" naraz
- w ustawienia oryginalnej wielkości naciśnij "CTRL" i "0" naraz