Konektia.pl - Portal Społecznościowy Dla Osób Niepełnosprawnych

Schizofrenia o wczesnym początku

Kategoria: Zdrowie, choroby, schorzenia Dodano: 2012-04-14

 

Wczesny początek schizofrenii stwierdza się w przypadku, gdy objawy tej choroby wystąpią przed 17 - 18 r. ż. Schizofrenia taka, nazywana schizofrenią dzieci i młodzieży lub schizofrenią przedpokwitaniową, rozpoznawana jest na podstawie tych samych kryteriów, na podstawie których rozpoznaje się tę chorobę u osób dorosłych. Jest jednak kilka kwestii, o których warto wspomnieć, a które mają znaczenie, jeśli chodzi o wiek osoby chorej na schizofrenię.

 

Jak pokazują statystyki, wspomniany typ schizofrenii jest rzadką (np. rozpowszechnienie schizofrenii przed 12 r.ż. wynosi 1 : 10 000) i ciężką formą tej choroby. Częściej występuje ona w rodzinach, w których stwierdzono już przypadki schizofrenii, a więc istnieje w nich obciążenie genetyczne. Należy pamiętać, że aby rozpoznać schizofrenię o wczesnym początku, należy dobrze znać okresy rozwojowe dziecka i stwierdzić, że wcześniej rozwój przebiegał prawidłowo.

 

W okresie dzieciństwa schizofrenia częściej dotyka chłopców. Prawidłowość ta staje się jednak odwrotna w wieku 11-14 lat – wtedy to zdecydowanie więcej dziewczynek zapada na tę chorobę, co bywa uzasadniane tym, że w owym okresie to właśnie dziewczynki wchodzą w okres pokwitania częściej niż chłopcy. Natomiast zjawisko występowania schizofrenii o 3–5 lat wcześniej u chłopców niż u dziewczynek tłumaczone jest ochronnym działaniem wywieranym przez estrogeny.

Dlaczego schizofrenia pojawić się może tak wcześnie? Wiązać się to może z zaburzeniami struktury mózgu, powstałymi w okresie prenatalnym lub okołoporodowym, na które w okresie dzieciństwa nakładają się na (normalne lub nadmierne) procesy związane z rozwojem mózgu. Szczególnie w okresie pokwitania miejsce mają takie procesy jak mielinizacja i redukcja połączeń w sieci synaptycznej neuronów. Jeśli ośrodkowy układ nerwowy został już wcześniej uszkodzony (np. przez czynniki genetyczne, stres okołoporodowy, wirusy – szczególnie wirus świnki i cytomegalii, złe odżywienie czy powikłania położnicze) i w wyniku tego wyjściowa gęstość synaps jest zmniejsza niż powinna, to w późniejszym okresie młody człowiek ma zdecydowanie większe predyspozycje do psychozy niż dzieci nie narażone na wyżej wymienione czynniki.

 

W przypadku schizofrenii mającej wczesny początek obserwuje się bardzo często wcześniejsze zaburzenia, które mogą zwiastować pojawienie się choroby. Są to: 

 

  • zaburzenia rozwój mowy,
  • problemy z uwagą,
  • zaburzenia motoryczne,
  • obniżony iloraz inteligencji;
  • zaburzenia zachowania;
  • zaburzenia kontaktów z innymi ;
  • zaburzenia w przystosowaniu społecznym;
  • rzadziej zaburzenia autystyczne lub całościowe zaburzenia rozwoju.

 

Należy jednak pamiętać, że tego rodzaju zaburzeń nie można utożsamiać z samą schizofrenią! Aby rozpoznać tę chorobę, trzeba bowiem stwierdzić objawy psychotyczne (pozytywne i/ lub negatywne).

 

 

Na obraz kliniczny schizofrenii o wczesnym początku składają się objawy takie jak:

 

  • halucynacje,
  • zaburzenia myślenia,
  • stępienie emocjonalne,
  • ograniczenie zainteresowań (a często także zainteresowanie makabrycznymi, groteskowymi fantazjami),
  • stereotypie ruchowe,
  • zaburzenia mowy,
  • niezrozumiałe lęki,
  • problemy w funkcjonowaniu społecznym (np. trudności w okazywaniu przyjaznych reakcji wobec otoczenia, problemy w empatycznym odwzajemnianiu uczuć),
  • zachowania błazeńskie lub niszczycielskie.

Natomiast rzadziej niż u pacjentów dorosłych pojawiają się objawy katatonicze i usystematyzowane urojenia.

 

 

Rozpoznanie schizofrenii u dzieci, szczególnie tych młodszych, bywa trudne, gdyż często ciężko jest stwierdzić, co jest wytworem fantazji dziecka i jego bujnej wyobraźni, a co już objawem choroby. Schizofrenię u dzieci należy też różnicować z zaburzeniami rozwoju (np. mowy), zaburzeniami autystycznymi czy organicznymi. Dodatkowy problem stanowią też często trudności w werbalnym porozumiewaniu się z dzieckiem, które ze względu na swój wiek nie potrafi jeszcze wszystkiego oddać słowami, a do tego dodatkowo dochodzą jeszcze problemy związane z relacją dziecka z rodzicami, która nie zawsze jest właściwa (rodzice mogą nie dostrzegać różnych objawów u dziecka, ignorować je lub źle interpretować).

Schizofrenię dziecięcą trudno jest rozpoznać również dlatego, że początek choroby ma tutaj „podstępny”, powolny charakter, a objawy negatywne, które poprzedzają zwykle wystąpienie objawów pozytywnych, są mniej wyraźne i trudniejsze do uchwycenia. Pełen obraz choroby może się ukazać dopiero po upływie 3-5 lat.

 

 

Warto  wspomnieć, że u ok. 1/3 pacjentów z wczesnym początkiem schizofrenii da się zaobserwować tzw. okres prodromu, poprzedzający nawet o kilka lat wystąpienie pierwszego epizodu choroby. Okres ten charakteryzuje się zazwyczaj:

 

  • pogorszonym funkcjonowaniem społecznym,
  • obniżeniem funkcji poznawczych i pogorszeniem zdolności uczenia się,
  • wycofaniem z kontaktów społecznych,
  • dziwacznymi, niezrozumiałymi dla otoczenia zachowaniami,
  • dysforią,
  • zaburzeniami zachowania (w tym zachowaniami agresywnymi),
  • nadużywaniem substancji uzależniających (np. alkoholu),
  • niedbałością o wygląd i higienę osobistą,
  • zaburzeniami depresyjnymi, lękowymi lub obsesyjno – kompulsyjnymi.

 

 

Schizofrenię u dzieci i młodzieży dzieli się na różne fazy:

 

  1. Faza ostra: analogicznie jak u dorosłych, przeważają w niej objawy pozytywne, takie jak zaburzenia myślenia, urojenia, halucynacje, dezorganizacja zachowania; funkcjonowanie młodego człowieka pogarsza się we wszystkich sferach; faza ta trwa zazwyczaj od miesiąca do kilku miesięcy, choć może się także przedłużać i trwać nawet powyżej roku;
  2. Faza zdrowienia: znikają w niej ostre objawy psychotyczne, ale funkcjonowanie społeczne chorego wciąż jest zaburzone z powodu utrzymujących się objawów negatywnych, takich jak wycofanie społeczne czy spłycenie uczuciowe; niekiedy jednak w tej fazie nadal utrzymują się niektóre objawy pozytywne; zdarza się także, że podobnie jak u osób dorosłych, tak i u młodszych pacjentów pojawiają się problemy afektywne w postaci depresji postpsychotycznej.
  3. Faza rezydualna: znikają w niej całkowicie objawy pozytywne, utrzymują się jednak ciągle objawy negatywne, co w dalszym ciągu wpływa na gorsze funkcjonowanie społeczne; faza ta trwa zwykle kilka miesięcy.

 

 

Należy zaznaczyć, że wystąpienie schizofrenii przed 15 r.ż. jest zwykle zwiastunem większej częstości występowania objawów negatywnych, co tym bardziej pogarsza funkcjonowanie osób nią dotkniętych w społeczeństwie. Poza tym schizofrenia o wczesnym początku jest częściej niż schizofrenia osób dorosłych lekooporna. Może to powodować, że choroba przybierze charakter chroniczny i będzie się utrzymywać nawet pomimo właściwego leczenia przez kilka lat.

 

Trzeba też pamiętać, że wiele młodych osób cierpiących na schizofrenię nadużywa substancji psychoaktywnych, a to (poza utrudnieniem w postawieniu właściwej diagnozy i utrudnionym kontaktem z lekarzem) powodować może, że objawy schizofrenii zaostrzą się lub nastąpi nawrót choroby.

 

 

W terapii schizofrenii o wczesnym początku stosuje się:

  • farmakoterapię (by zmniejszyć nasilenie objawów psychotycznych pozytywnych i negatywnych oraz deficytów poznawczych),
  • leczenie zaburzeń współwystępujących często ze schizofrenią u osób młodych (np. nadużywanie lub uzależnienie od środków psychoaktywnych),
  • elektrowstrząsy (choć nie ma jeszcze dostatecznej wiedzy odnośnie wyników terapii elektrowstrząsowej u dzieci i młodzieży; stosuje się ją u chorych, na których nie działają leki przeciwpsychotyczne),
  • działania zmierzające do poprawy w sferze psychospołecznej,
  • działania psychoedukacyjne,
  • działania rehabilitacyjne,
  • zaspokajanie potrzeb rozwojowych.

 

W razie występowaniu u młodego człowieka niepokojących objawów, mogących wskazywać na schizofrenię, warto jak najszybciej zasięgnąć porady lekarskiej. Jak wynika z badań, w tym przypadku odpowiednia diagnoza postawiona jak najwcześniej ma wyjątkowe znaczenie. Wczesne rozpoznanie choroby i podjęcia odpowiedniego leczenia w czasie pierwszego epizodu z objawami psychotycznymi zwiększa prawdopodobieństwo korzystnego przebiegu schizofrenii.

 

Na podstawie:

Pużyński S., Rybakowski J., Wciórka J., Psychiatria, tom 2, Wrocław 2011.

www.psychiatria.med.pl

Wyszukiwarka
Podobne artykuły
Klub „Więź” w Łodzi - miejsce i sposób na spędzanie wolnego czasu dla osób chorujących psychicznie

Pomoc i wsparcie,

Osobom chorującym psychicznie często trudno jest zagospodarować swój czas wolny. Z powodu swojego dystansu do nowych rzeczy, strachu przed wyjściem z domu oraz z braku informacji dotyczących tego, ...

Dodano: 2012-02-02

Schizofrenia w ujęciu ogólnym

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Schizofrenia jest zaburzeniem psychotycznym charakteryzującym się niewłaściwym odbiorem oraz wrażeniem rzeczywistości, a także problemami w funkcjonowaniu.

Dodano: 2012-02-13

Wspólny mianownik schizofrenii

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Dokładny sposób określania granicy pomiędzy normą a patologią jest niezmiernie trudny. Równie trudne jest rozwiązanie tajemnicy jaką zawiera w sobie schizofrenia - wieloaspektowe zaburzenie procesó...

Dodano: 2012-02-07

Środowiskowy Dom Samopomocy "typu A" w Łodzi jako placówka zapewniająca opiekę osobom chorującym psychicznie

Pomoc i wsparcie,

Osoby chorujące psychicznie często odtrącane są przez społeczeństwo. Ich prawidłowej adaptacji i rehabilitacji służyć mają Ośrodki przystosowane na ich potrzeby.

Dodano: 2012-02-02

„Teatr Kameleon” jako forma terapii dla osób chorujących psychicznie w Łodzi

Rodzaje terapii,-

Terapia z zastosowaniem różnych dziedzin sztuki nosi miano arteterapii. Terminu tego po raz pierwszy użył Adrian Hill w 1942 roku. W literaturze polskiej pojęcie arteterapii pojawiło się nieco późn...

Dodano: 2012-02-02

Domowa biblioterapia dla dzieci. Pomóż dziecku zrozumieć siebie i świat poprzez książki.

Rodzaje terapii,-

Książki uczą, bawią są również wspaniałym terapeutom. Biblioterapia coraz bardziej się rozwija i daje coraz lepsze efekty. Jest niezwykle skuteczna zwłaszcza stosowana wśród dzieci. Można się pokus...

Dodano: 2012-02-23

Wysoki kontrast
A+
Zmieniaj swobodnie i proporcjonalnie wielkość czcionek jak również obrazków i całej szaty graficznej strony.

Używaj wbudowanych funkcji przeglądarki internetowej:
- w celu powiększenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "+" naraz
- w celu zmniejszenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "-" naraz
- w ustawienia oryginalnej wielkości naciśnij "CTRL" i "0" naraz