Konektia.pl - Portal Społecznościowy Dla Osób Niepełnosprawnych

Sezonowe zaburzenia afektywne

Kategoria: Zdrowie, choroby, schorzenia Dodano: 2012-04-22

„Emocjonalna hibernacja” często doskwiera osobom, które chociaż przez kilka miesięcy w roku mieszkają w kraju o chłodnym klimacie. Jak się łatwo domyślić, zjawisko to częściej występuje zimą niż latem. Do oceny indywidualnych reakcji organizmu na zmieniające się pory roku służy kwestionariusz SPAQ (Seasonal Pattern Assessment Questionnaire), który został opracowany w latach 90. XX wieku przez badaczy z Narodowego Instytutu Zdrowia Psychicznego. Niemniej jednak ważna jest umiejętność odróżnienia zwykłej zimowej chandry od poważnej depresji, która może pojawić się o dowolnej porze roku, w tym także i zimą. W ostatnich latach jednak również i sezonowe zaburzenia zyskały swoją nazwę – SAD (Seasonal Affective Disorder).

 

Póki co nie zostało jeszcze uzgodnione, jakie konkretnie objawy można zaliczyć do SAD, w związku z czym nie istnieją żadne dokładne dane dotyczące liczby osób dotkniętych tym zaburzeniem. Szacuje się jednak, że w Stanach Zjednoczonych ok. 4-6% osób cierpi na poważną odmianę zimowej depresji oraz ok. 10-20% - na łagodną.

 

Zaburzenie to częściej występuje na terenach dalej położonych od równika – zarówno na południe, jak i na północ. Nie jest ono wynikiem niskich temperatur, lecz mniejszej ilości światła docierającej do mózgu.

 

Wraz z docieraniem do mózgu mniejszej ilości światła dziennego, zwiększa on produkcję hormonu – melatoniny, która pomaga w zasypianiu i ułatwia spokojny sen. Jej poziom wzrasta w porze wieczornej, a swoje apogeum osiąga pomiędzy drugą a trzecią w nocy. Z kolei organem, który w znaczący sposób wpływa na sezonowe zaburzenia afektywne to szyszynka, czyli gruczoł, który umiejscowiony jest w centralnej części mózgu. Rejestruje ona poziom światła docierający do mózgu i całego organizmu, a także produkuje melatoninę w odpowiedzi na informację o dostarczonej ilości światła przekazywanej przez oczy.

 

Melatonina występuje nie tylko u ludzi, lecz jest obecna również i w organizmach zwierząt. Zimą, gdy następuje jej wzrost, zachowania ludzi zaczynają przypominać przygotowywanie się do snu zimowego przez zwierzęta. Wtedy to oba gatunki spożywają więcej pokarmów, zwiększają swoją masę ciała oraz dłużej śpią. Jeśli objawy psychiczne stają się zbyt silne, mogą doprowadzić do wystąpienia ciężkiej depresji, co znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie.

 

Badania prowadzone nad SAD dowodzą, że zaburzenie to częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn, a także u ludzi młodych niż u osób w starszym wieku. Mężczyźni chorują rzadziej, gdyż ich mózg reaguje na sztuczne światło (żółte docierające z elektrycznych żarówek i niebieskie z telewizora) jak na naturalne. Dopiero, gdy nie mają dostępu do żadnego, pojawiają się objawy schorzenia. Prawdopodobne jest również, iż pewne grupy osób mają genetyczną odporność na SAD, jak na przykład mieszkańcy Islandii, którzy mieszkają w kraju, do którego przez większość roku docierają słabe promienie słoneczne, lecz niewielu spośród nich cierpi na sezonowe zaburzenia afektywne.

 

Przeciwdziałanie:

 

  1. Terapia światłem. Ciekawe jest to, że terapeutyczne światło dociera do organizmu człowieka na pomocą oczu, nie zaś skóry, co potwierdza eksperyment, w którym część uczestników było nagich, lecz miało zasłonięte oczy, a część odwrotnie – mieli oni zakryte wszystkie części ciała, lecz odkryte oczy. Okazało się, iż na terapię o wiele lepiej reagowały osoby z odsłoniętymi oczami;
  2. Leki antydepresyjne (np. Prozac, Zoloft). Podwyższają one poziom neuroprzekaźnika (serotoniny), który jest przez szyszynkę przekształcany w melatoninę. Paradoksem jest tutaj fakt, iż serotonina działa antydepresyjnie, zaś melatonina odpowiedzialna jest za wywoływanie depresji.

 

 

Otwarte pozostaje nadal pytanie o to, czy SAD jest nowym zjawiskiem, które powstało jako reakcja mózgu na krótki dzień połączony ze współczesną koniecznością aktywnego funkcjonowania bez względu na porę roku oraz długość dnia i nocy.

 

 

Na podstawie:

Bragdon A. D., Gamon D., „Kiedy mózg pracuje inaczej”, Gdańsk 2006

Wyszukiwarka
Podobne artykuły
Samobójstwa a zaburzenia afektywne

Psychologia,-

Zgodnie z intuicją, jak i badaniami naukowymi, duży odsetek osób podejmujących próby samobójcze to chorzy z rozpoznaniem zaburzeń afektywnych. Osoby z zaburzeniami depresyjnymi stanowią 50-80% wśró...

Dodano: 2012-05-27

Problemy i zaburzenia emocjonalne kobiet w okresie poporodowym

Psychologia,-

Poród jest dla każdej kobiety czasem wyjątkowych przeżyć – ekscytacji, szczęścia, uniesienia, ale także bólu, strachu czy innych przykrych odczuć. Z tego względu w okresie poporodowym pojawić się m...

Dodano: 2012-05-24

Syndrom oszusta

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Jak wygląda życie osoby, która stale czuje się winna, choć nigdy nie popełniła żadnego wykroczenia? Trudno to sobie nawet wyobrazić. Osoby z syndromem oszusta nieustannie mają wrażenie, że wszystk...

Dodano: 2012-02-14

Terapia integracji sensorycznej.

Rodzaje terapii,-

Terapia integracji sensorycznej zalecana jest dzieciom o prawidłowym rozwoju intelektualnym, które doświadczają trudności w szkole (dysleksja, nadpobudliwość, nadruchliwość) jak również dla dzieci ...

Dodano: 2012-06-28

Łagodne zaburzenia procesów poznawczych (MCI)

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

MCI (ang. Mild Cognitive Imapairment – łagodne zaburzenia poznawcze) dotyczą przede wszystkim osób starszych – u ok. 60% ludzi powyżej 65 r.ż. da się zauważyć niewielkie pogorszenie w sferze proces...

Dodano: 2012-03-29

Czynniki powodujące zaburzenia psychosomatyczne

Zdrowie, choroby, schorzenia,-

Psychosomatyka (psyche) psychika, (soma) ciało, dotyczy zarówno psychiki, jak i ciała. W definicji tego zagadnienia, zakłada się wzajemną zależność tych dwóch elementów.

Dodano: 2012-02-20

Wysoki kontrast
A+
Zmieniaj swobodnie i proporcjonalnie wielkość czcionek jak również obrazków i całej szaty graficznej strony.

Używaj wbudowanych funkcji przeglądarki internetowej:
- w celu powiększenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "+" naraz
- w celu zmniejszenia rozmiaru naciśnij "CTRL" i "-" naraz
- w ustawienia oryginalnej wielkości naciśnij "CTRL" i "0" naraz